Της Eurohoops Team/ info@eurohoops.net
Η πρώτη σκέψη πίσω από αυτό που αργότερα θα γινόταν η Ακαδημία «Νους, Λόγος & Άθληση» πηγαίνει αρκετά χρόνια πίσω, όταν ο Γιάννης Κυβρακίδης, τότε φοιτητής Λογοθεραπείας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, εργαζόταν παράλληλα ως προπονητής καλαθοσφαίρισης σε τοπικές ομάδες. Η καθημερινή επαφή και με τους δύο χώρους ανέδειξε κάτι που συχνά περνούσε απαρατήρητο: υπήρχαν παιδιά που αγαπούσαν την μπάλα και το παιχνίδι, αλλά ακόμη και ήπιες αναπτυξιακές δυσκολίες μπορούσαν να κάνουν εξαιρετικά δύσκολη την ένταξή τους σε μια τυπική αθλητική ακαδημία. Κάπως έτσι άρχισε να διαμορφώνεται η ιδέα ενός «διαφορετικού» γηπέδου.Ενός χώρου όπου το μπάσκετ δεν θα ήταν αυτοσκοπός, αλλά το μέσο μέσα από το οποίο ένα παιδί θα μπορούσε να δουλέψει την επικοινωνία, την κοινωνική αλληλεπίδραση, την κίνηση, τη συνεργασία, την αναμονή, την τήρηση κανόνων και τη συμμετοχή σε μια ομάδα.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, η επαγγελματική ενασχόληση με τη λογοθεραπεία και η περαιτέρω ακαδημαϊκή κατάρτιση —μεταξύ άλλων μέσα από μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης— συνέβαλαν ώστε η αρχική αυτή σκέψη να εξελιχθεί σταδιακά σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα που συνέδεσε τη θεραπευτική παρέμβαση με το μπάσκετ. Από αυτή τη διαδρομή γεννήθηκε το 2015 στη Θεσσαλονίκη η Ακαδημία Θεραπευτικής Καλαθοσφαίρισης «Νους, Λόγος & Άθληση». Και αυτό που τότε αποτελούσε μια πρωτόγνωρη προσπάθεια για τα ελληνικά δεδομένα, έντεκα χρόνια αργότερα κάνει το επόμενο βήμα του: έρχεται στα Σέρβια Κοζάνης και, για πρώτη φορά, στη Δυτική Μακεδονία.
Όταν η μπάλα γίνεται θεραπευτικό μέσο
Η φιλοσοφία της Ακαδημίας από την πρώτη ημέρα ήταν συγκεκριμένη: το μπάσκετ δεν χρησιμοποιείται απλώς ως μια ευχάριστη δραστηριότητα για παιδιά που αντιμετωπίζουν αναπτυξιακές δυσκολίες. Χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό μέσο. Το ίδιο το παιχνίδι απαιτεί από ένα παιδί να παρατηρήσει, να περιμένει, να ακολουθήσει οδηγίες, να κινηθεί στον χώρο, να συντονίσει το σώμα του, να συνεργαστεί, να επικοινωνήσει, να διαχειριστεί την επιτυχία αλλά και την αποτυχία και, τελικά, να αποτελέσει μέλος μιας ομάδας. Ακριβώς πάνω σε αυτές τις απαιτήσεις χτίστηκε ένα διαφορετικό θεραπευτικό μοντέλο.
Η Ακαδημία απευθύνεται σε παιδιά με διαφορετικές αναπτυξιακές και ψυχοκοινωνικές ανάγκες, μεταξύ άλλων παιδιά με διαταραχές αυτιστικού φάσματος, δυσκολίες κοινωνικής επικοινωνίας, ΔΕΠ-Υ, αναπτυξιακή διαταραχή συντονισμού των κινήσεων, διαταραχές ροής της ομιλίας, δυσκολίες διαχείρισης συναισθημάτων και αγχώδεις διαταραχές.
Από το 2015 μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί περισσότερες από 20 διαφορετικές ομάδες παιδιών, με τη σύνθεσή τους να μη γίνεται απλώς βάσει ηλικίας ή διάγνωσης, αλλά με κριτήρια το αναπτυξιακό επίπεδο, τις υπάρχουσες δεξιότητες, το ιστορικό και τους εξατομικευμένους θεραπευτικούς στόχους κάθε παιδιού.
Η ένταξη κάθε παιδιού στο πρόγραμμα γίνεται σταδιακά. Προηγείται συνάντηση με την οικογένεια και λήψη ιστορικού, ενώ ακολουθεί η κατάλληλη προσαρμογή του προγράμματος στις δυνατότητες και στις ανάγκες του παιδιού. Όπου απαιτείται, προηγείται ένα διάστημα ατομικών προπονήσεων πριν από τη μετάβαση στην κατάλληλη ομάδα.
Για τη «Νους, Λόγος & Άθληση», άλλωστε, ο στόχος δεν ήταν ποτέ να δημιουργηθεί απλώς μια ακόμη ακαδημία μπάσκετ. Ήταν να δημιουργηθεί ένα γήπεδο στο οποίο θα μπορεί να βρει τη θέση του και το παιδί που δυσκολεύεται να βρει τη θέση του αλλού.
Η πορεία της Ακαδημίας δεν περιορίστηκε στην καθημερινή εμπειρία του γηπέδου. Το 2017 πραγματοποιήθηκε πιλοτική έρευνα σε δείγμα 20 παιδιών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, προκειμένου να διερευνηθεί η επίδρασή του. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν την ίδια χρονιά στο Πανελλήνιο Συνέδριο για τον Αυτισμό στη Λάρισα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί τότε, καταγράφηκε βελτίωση άνω του 60% σε δεξιότητες κοινωνικότητας και επικοινωνίας και 90% στον κινητικό τομέα. Πρόκειται για πιλοτικά δεδομένα μικρού δείγματος και όχι για αποτελέσματα που επιτρέπουν γενικεύσεις. Ήταν, όμως, μια πρώτη οργανωμένη προσπάθεια να μη μείνει το εγχείρημα μόνο στην εμπειρική παρατήρηση, αλλά να εξεταστεί και με μετρήσιμους δείκτες. Στο πλαίσιο της εξωστρέφειας και της ανταλλαγής εμπειρίας, η ομάδα της Ακαδημίας επισκέφθηκε τη Σερβία και παρουσίασε το πρόγραμμα σε θεραπευτικό σεμινάριο στη δομή της Νένα Ίβκοβιτς. Η Ακαδημία συνέχισε σταθερά τη λειτουργία της στη Θεσσαλονίκη, έχοντας πλέον πίσω της μια διαδρομή έντεκα συνεχόμενων ετών.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά αυτής της ιστορίας. Είναι το παιδί που περιμένει από ώρες να έρθει η ώρα της προπόνησης. Το παιδί που μαθαίνει για πρώτη φορά να περιμένει τη σειρά του. Να δίνει την μπάλα σε έναν συμπαίκτη. Να ζητά πάσα. Να ακολουθεί έναν κανόνα. Να χάνει και να συνεχίζει. Να πανηγυρίζει μαζί με κάποιον άλλο. Και, κυρίως, να αισθάνεται ότι ανήκει σε μια ομάδα.
Ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της Ακαδημίας, γονείς περιέγραφαν ότι τα παιδιά περίμεναν με ανυπομονησία την ημέρα της προπόνησης, ενώ ανέφεραν αλλαγές που περνούσαν σταδιακά και έξω από το γήπεδο: μεγαλύτερη συμμετοχή στο παιχνίδι με συνομηλίκους, καλύτερη επικοινωνία και περισσότερες ευκαιρίες κοινωνικοποίησης. Αυτό παραμένει μέχρι σήμερα ίσως το πιο ανθρώπινο κομμάτι του εγχειρήματος. Γιατί για ένα παιδί που δυσκολεύεται να συμμετέχει σε μια τυπική αθλητική ομάδα, το να φορέσει αθλητικά παπούτσια, να πάρει μια μπάλα και να βρεθεί στο γήπεδο μαζί με άλλα παιδιά δεν είναι πάντοτε αυτονόητο. Και ακριβώς αυτό το δικαίωμα στη συμμετοχή βρίσκεται στον πυρήνα της Ακαδημίας.
Έντεκα χρόνια μετά, το επόμενο βήμα γίνεται στη Δυτική Μακεδονία
Το 2026 η διαδρομή που ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη αποκτά για πρώτη φορά δεύτερο γεωγραφικό σημείο αναφοράς. Η Ακαδημία Θεραπευτικής Καλαθοσφαίρισης «Νους, Λόγος & Άθληση» ξεκινά τη λειτουργία της στα Σέρβια Κοζάνης, δημιουργώντας την πρώτη αντίστοιχη δομή στη Δυτική Μακεδονία. Τα Σέρβια, ωστόσο, δεν αποτελούν έναν καινούργιο τόπο για το «Νους & Λόγος».
Το Κέντρο Ειδικών Θεραπειών «Νους & Λόγος» λειτουργεί στα Σέρβια από το 2011, έχοντας συμπληρώσει ήδη 15 χρόνια σταθερής παρουσίας στην περιοχή και καθημερινής επαφής με παιδιά και οικογένειες. Η δημιουργία της Ακαδημίας αποτελεί έτσι ένα επόμενο βήμα αυτής της μακρόχρονης παρουσίας: ένα πρόγραμμα που αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε επί έντεκα χρόνια στη Θεσσαλονίκη γίνεται πλέον διαθέσιμο και στη Δυτική Μακεδονία.
Η νέα Ακαδημία απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 5 έως 11 ετών και φιλοδοξεί να αποτελέσει μια νέα θεραπευτική και αθλητική δυνατότητα όχι μόνο για τις οικογένειες των Σερβίων, αλλά και για παιδιά από την Κοζάνη και την ευρύτερη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Παράλληλα με την έναρξη της Ακαδημίας, συνεχίζεται και η ευρύτερη παρουσία του Κέντρου Ειδικών Θεραπειών στην περιοχή. Σε συνεργασία με τον Δήμο Σερβίων έχει ανακοινωθεί δωρεάν Προληπτικό Πρόγραμμα Ανίχνευσης Δυσκολιών Ανάπτυξης για παιδιά των παιδικών σταθμών του Δήμου, ενώ πραγματοποιούνται και δωρεάν αξιολογήσεις παιδιών στο Κέντρο «Νους & Λόγος» των Σερβίων.
Ένα πρόγραμμα που μεγάλωσε μαζί με τα παιδιά του
Η φιλοσοφία της προσπάθειας έχει παραμείνει ουσιαστικά η ίδια. Ο υπεύθυνος του προγράμματος, Γιάννης Κυβρακίδης, αναφέρει: «Επειδή προσαρμόζουμε κατά πολύ όλη την προπόνηση στις δυνατότητες κάθε παιδιού, είναι εμφανές ότι τα παιδιά απολαμβάνουν την κάθε στιγμή τους στο γήπεδο».
Και για το τι μπορεί να σημαίνει αυτή η συμμετοχή έξω από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου: «Οι γονείς μας τονίζουν πως χαίρονται που το παιδί τους συμμετέχει σε οργανωμένη ομάδα, που ασχολείται με δραστηριότητες εκτός σπιτιού […] Σε επίπεδο θεραπείας, μας πληροφορούν για την επιτυχή τους ένταξη στα διαλείμματα του σχολείου, μέσω του μπάσκετ, και γενικότερα παρατηρείται η κοινωνικοποίηση και η καλύτερη επικοινωνία με τους συνομήλικους».
Η έναρξη της νέας περιόδου στα Σέρβια σηματοδοτεί ένα καινούργιο κεφάλαιο που ξεκίνησε το 2015 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Έντεκα χρόνια μετά την πρώτη προπόνηση στη Θεσσαλονίκη, η φιλοσοφία παραμένει ουσιαστικά η ίδια: «Η μπάλα είναι το μέσο – Το παιδί είναι πάντα ο στόχος» Και από φέτος, αυτή η μπάλα θα χτυπά για πρώτη φορά και στη Δυτική Μακεδονία.
Πληροφορίες – Εγγραφές
Ακαδημία Θεραπευτικής Καλαθοσφαίρισης «Νους, Λόγος & Άθληση»
Σέρβια Κοζάνης – Φλέμινγκ 12
Τηλ.: 24640 23200
Κάνε το