Çin Ligi’nde Forma Giymiş 10 NBA Yıldızı

D’Angelo Russell’ın kariyeri son günlerde beklenmedik bir viraja girdi. Yazın Wizards ile fesih görüşmeleri yapıldıktan sonra Temmuz’da Grizzlies’e takas edilen, Eylül sonunda serbest bırakılan Russell, birkaç gün sonra Shanghai Sharks ile anlaştı. Henüz 30 yaşında olan, 17.0 sayı, 3.3 ribaund ve 5.6 asist kariyer ortalamalarına sahip oyuncu, Nets formasıyla 21.1 sayı ortalaması tutturarak 2019’da All-Star seçilmişti.

NBA’den Çin Basketbol Ligi’ne gitmek garip gelebilir, ancak Russell bu adımı atan ilk All-Star değil. CBA, yıllardır eski All-Star’ları ve skorerleri bünyesine katıyor; bazen kariyerlerinin sonunda, bazen de hala NBA seviyesindeyken. Russell Şanghay’da yeni bir başlangıç yaparken, son 20 yılda Çin’de forma giymiş en büyük NBA yıldızlarına göz atmanın tam sırası.

Bu listede sıradan yedekler yok; eski All-Star’lar, ödül kazananlar ve NBA’deki zirve dönemlerinde süper yıldız statüsüne ulaşmış isimler var.

10. Ty Lawson

Ty Lawson hiç All-Star seçilemedi ancak Nuggets döneminde bu seviyeye çok yaklaşmıştı. 2013-14’te 62 maçta 17.6 sayı, 8.8 asist ve 1.6 top çalma ortalamaları yakaladı, ertesi yıl ise 9.6 asiste ulaştı. Ancak 2017’ye gelindiğinde NBA’deki değeri düştü ve Kings ile geçirdiği sezonun ardından Çin’e giderek Shandong Golden Stars’a katıldı. İstatistikleri anında fırladı: İlk CBA sezonunda %56.6 şut isabetiyle 25.8 sayı ve 6.6 asist üreterek NBA’deki daralan rolünden sıyrıldı. İkinci sezonunda 26.5 sayıya ulaştı, 2019-20’de ise Fujian formasıyla 27.3 sayı ve 8.7 asist ortalamaları tutturdu. Çin’de geçirdiği üç tam sezon boyunca 25.1 sayı ve 7.5 asist ortalaması yakaladı. Yani bu, 10 maç oynayıp Amerika’ya dönülen kısa bir macera değildi. Kariyer zirvesi diğerleri kadar yüksek olmasa da, etkili bir NBA oyun kurucusunun Çin’de 25 sayı barajını aşan bir yıldıza dönüşmesi onu bu listeye sokuyor.

9. Eric Bledsoe

Eric Bledsoe, hiç All-Star olamasa da bu seviyeye en çok yaklaşan oyunculardan biri. 2016-17’de Suns formasıyla 21.1 sayı ve 6.3 asist ortalamaları yakaladıktan sonra, Giannis Antetokounmpo’lu Bucks’ın ilk harika dönemlerinde as oyun kurucu oldu. Sadece skor üretmedi; 2019’da NBA En İyi Savunma Beşi’ne, ertesi yıl ise İkinci Beşi’ne seçildi. 60 galibiyetlik Bucks takımında 15.9 sayı ve 5.5 asistle oynadı, yani zayıf bir takımın boş istatistikçisi değildi. NBA’deki rolü küçülmeye başlayınca Pelicans ve Clippers duraklarının ardından 2022-23 sezonunda Shanghai Sharks’a transfer oldu. Çin’de geçirdiği üç sezon, onu birçok eski NBA oyuncusundan ayırıyor. İlk yılında 17.6 sayı ve 6.1 asistle en skorer sezonunu geçirdi. Son Şanghay sezonunda skoru düşse de asist ortalaması 9.3’e fırladı. NBA’de 12 yıl ve 756 maç geçiren bir oyuncu için 15.7 sayı ve 7.0 asistlik üç yıllık Çin kariyeri harika bir ikinci perde oldu.

8. Jeremy Lin

Jeremy Lin, Bledsoe veya Lawson kadar uzun bir zirve dönemi yaşamasa da geçmiş jenerasyonun en tanınan isimlerinden biri olarak bu listede yer almalı. 2012’deki “Linsanity” çılgınlığı, NBA’de bu yüzyılın en unutulmaz performanslarındandı; Knicks formasıyla sezonu 14.6 sayı ve 6.2 asistle tamamladı. Bu rüzgarı 9 yıllık sağlam bir NBA kariyerine dönüştürdü, 2012-13’te Rockets’ın 82 maçında ilk 5 çıktı ve nihayetinde 2019’da Raptors ile şampiyonluk kazandı. 480 maçlık NBA kariyerini 11.6 sayı ortalamasıyla noktaladı. O şampiyonluğun ardından Beijing Ducks ile imzaladı ve CBA’in en büyük yıldızlarından biri oldu. İlk sezonunda 22.3 sayı ve 5.6 asist üretti. G League’de geçirdiği bir yılın ardından tekrar Pekin’e, oradan da Guangzhou’ya geçti. 69 CBA maçında 17.8 sayı ve 4.9 asist ortalamaları yakaladı. Zaten Asya’da devasa bir marka olan Lin için Çin serüveni, sıradan bir emeklilik durağı değil, kariyerinin gerçek bir ikinci bölümü oldu.

7. Michael Beasley

Michael Beasley için yetenek hiçbir zaman sorun olmadı; 2008’de Heat tarafından 2. sıradan seçildiğinde beklenen süper yıldıza dönüşememiş olsa bile. En iyi NBA sezonunu henüz 22 yaşındayken 19.2 sayı ortalamasıyla Timberwolves’da geçirdi ve 11 yıllık NBA kariyerinde kalıcı bir yuva bulamamasına rağmen 7.500’den fazla sayı üretti. Ancak Çin’de bambaşka bir senaryo yazdı. İddialı bir takımın 1 numaralı oyuncusu olma şansını NBA’de hiç bulamayan Beasley, ikinci adam rolünü reddedip CBA’in yolunu tuttuğunda tam bir istatistik canavarına dönüştü. 2014-15’te Shanghai Sharks ile 28.6 sayı ve 10.4 ribaund; ertesi yıl Shandong ile 31.7 sayı ve 13.0 ribaund ortalamaları yakaladı. CBA All-Star maçlarında art arda 59 ve 63 sayı atarak şov yaptı. Dört Çin sezonunu 28.8 sayı ve 11.3 ribaundla tamamladı. Salt istatistikler söz konusu olduğunda Çin’de onu geçebilen çok az eski NBA oyuncusu var.

6. J.R. Smith

J.R. Smith’in Çin macerası, NBA kariyeri bittikten sonra gitmediği için listedeki herkesten farklı. 2011 NBA lokavtı sırasında Zhejiang Golden Bulls ile imzaladı, tam bir CBA sezonu oynadı ve ardından NBA’e dönerek Knicks’e katıldı. Çin’deki istatistikleri kelimenin tam anlamıyla akıl almazdı: 32 maçta 34.4 sayı, 7.4 ribaund, 4.2 asist ve 2.5 top çalma. Maç başına 8.7 denemede %46.2 üçlük isabeti buldu ve tek bir sezonda 1.100’den fazla sayı üretti. İşin daha da etkileyici kısmı sonrasında yaşananlardı. NBA’e döndükten sadece bir sezon sonra, Doğu’yu ikinci bitiren Knicks’te 18.1 sayı ortalamasıyla Yılın Altıncı Adamı seçildi. Daha sonra 2016’da Cavaliers ve 2020’de Lakers ile iki NBA şampiyonluğu yaşadı. NBA’in gözden çıkardığı diğer isimlerin aksine J.R., verimli kariyerinin tam ortasında Çin’e gidip orayı domine etti, geri dönüp büyük ödüller ve şampiyonluklar kazandı.

5. Metta World Peace

Adını Metta World Peace olarak değiştirmeden önce Ron Artest, NBA’in en iyi savunmacılarından biriydi. 2003-04 sezonunda Pacers formasıyla 18.3 sayı ve 2.1 top çalma ile oynarken kariyerinin tek All-Star seçimine ulaşmış ve Yılın Savunmacısı ödülünü kazanmıştı. Dört kez En İyi Savunma Beşlerine seçildi ve 2010’da Lakers ile şampiyonluk yaşarken 7. Maç’ın en kritik şutlarından birini soktu. 2014’te Çin’in yolunu tuttuğunda 900’den fazla NBA maçına çıkmış, jenerasyonunun en ilginç kariyerlerinden birini geride bırakmıştı. 2014-15 sezonunda Sichuan Blue Whales ile anlaştı ve 35 yaşında olmasına rağmen 15 maçta 19.0 sayı, 6.0 ribaund ve 2.3 top çalma ortalamalarıyla halen üretken olabildiğini gösterdi. 15 maç elbette devasa bir CBA kariyeri demek değildi; onu bu kadar yukarı taşıyan şey, Lakers ile şampiyon olduktan sadece dört yıl sonra Çin’de oynayan bir All-Star ve Yılın Savunmacısı olmasıydı. NBA kariyeri başarısı anlamında neredeyse rakipsiz.

4. Carlos Boozer

2000’lerin sonundaki en iyi uzun forvetler konuşulduğunda Carlos Boozer’ın adı her zaman anılmaz, ancak zirve dönemi inanılmazdı. İki kez All-Star, 2008’de NBA En İyi Üçüncü Beşi, Olimpiyat altını ve Jazz formasıyla 20 sayı-10 ribaund ortalamaları yakaladığı harika sezonlar geçirdi. 2006-07 sezonunda 20.9 sayı ve 11.7 ribaund ile Utah’ı Batı Konferansı Finalleri’ne taşıdı; ertesi yıl ise 21.1 sayı ve 10.4 ribaundla çıtayı korudu. 13 yıllık NBA kariyeri ve 13.000’den fazla sayının ardından, 2016-17 sezonunda 35 yaşındayken Guangdong Southern Tigers’a transfer oldu. Normal sezonda %53.1 isabetle 16.6 sayı ve 10.6 ribaund ortalamaları tutturarak ilerleyen yaşına rağmen ne kadar verimli olduğunu kanıtladı. Guangdong CBA Finallerine çıkarken, playofflarda performansını 22.8 sayı ve 10.7 ribaunda çıkardı. Çin macerası yalnızca bir sezon sürse de, sadece emeklilik ikramiyesi almaya gitmediğini devasa istatistiklerle kanıtlayan gerçek bir All-Star’dı.

3. Gilbert Arenas

Eğer bu isimleri NBA’deki en parlak dönemlerine göre sıralıyorsak, Gilbert Arenas listenin zirvesine yakın olmalı. Bir dönem “Agent Zero”, ligin durdurulamaz skorerlerinden biriydi. 2004’ten 2007’ye kadar üst üste üç kez All-Star ve üç kez NBA’in En İyi Beşlerine seçildi. 2005-06’daki zirvesinde 29.3 sayı ve 6.1 asist ortalamaları yakaladı. Ancak diz sakatlıkları bu muhteşem kariyeri adeta yok etti; 2008 ve 2009’da sadece 15 maç oynayabildi ve 30 yaşına geldiğinde NBA defteri kapanmıştı. 2012-13 sezonunda, Tracy McGrady ile aynı yıl Shanghai Sharks’a katılarak denizaşırı bir sıçrama yaptı. Tüm sakatlıklara rağmen yeteneğini kaybetmemişti; %40.7 üçlük isabetiyle 20.7 sayı, 7.3 ribaund ve 3.0 asist ortalamaları tutturdu. Çin kariyeri yalnızca 14 maç sürdü ancak yarattığı etki devasaydı. MVP oylamasında 8. sıraya kadar yükselmiş, neredeyse 30 sayı ortalaması tutturmuş bir yıldızın son durağı Şanghay oldu.

2. Stephon Marbury

Bu listedeki hiç kimse Çin’de Stephon Marbury kadar ikonik bir “ikinci basketbol hayatı” inşa edemedi. NBA itibarı zaten harikaydı; iki kez All-Star, iki kez NBA En İyi Üçüncü Beşi ve 846 maçta 19.3 sayı, 7.6 asist ortalaması. Ancak NBA kariyerinin sonu kabus gibiydi. Knicks’ten dışlanıp Celtics’te kısa bir süre oynadıktan sonra 32 yaşında ligden ayrıldı. Sadece bir anı olarak kalmak yerine Çin’e gitti ve mirasını baştan yazdı. Shanxi ve Foshan’ın ardından 2011’de Beijing Ducks’a katılarak takımın 2012, 2014 ve 2015’te üç şampiyonluk kazanmasını sağladı. 38 yaşındayken, 2015 Finalleri’nde 29.7 sayı ortalamasıyla Finaller MVP’si seçildi. Sadece Pekin’de yedi sezon oynadı, takıma o kadar büyük bir etki yaptı ki heykeli dikildi. NBA kariyeri olarak T-Mac daha önde olabilir ama hiç kimse Çin’de Marbury’den efsanevi olamadı; NBA’in vazgeçtiği bir adam, lig tarihinin en büyük yabancısına dönüştü.

1. Tracy McGrady

Çin’de forma giyen en büyük NBA yıldızlarını sıralıyorsak zirve için başka bir alternatif olamazdı. Tracy McGrady sadece çok iyi bir oyuncu veya All-Star değil, zirve döneminde gerçek bir Şöhretler Müzesi (Hall of Fame) süper yıldızıydı. Yedi kez All-Star, yedi kez NBA En İyi Beşlerine seçildi ve iki kez sayı kralı oldu. 2002-03 sezonunda Magic ile 32.1 sayı ortalaması yakaladığı dönem onun ne kadar durdurulamaz olduğunun kanıtıydı. Ancak 2012’ye gelindiğinde sakatlıklar kariyerini tamamen değiştirmişti. Hawks’taki sönük bir sezonun ardından Qingdao Eagles ile anlaştı. Artık en parlak dönemindeki T-Mac değildi, ancak yine de 29 maçta 25.0 sayı, 7.2 ribaund ve 5.1 asist ortalamalarıyla müthiş işler başardı. Takımı Marbury’ninki gibi şampiyonluklar yaşamadı, ancak onun varlığı başarıların çok ötesindeydi. 2000’lerde Kobe Bryant’ın en büyük rakiplerinden biri olan T-Mac, Çin macerasından sonra 2017’de Şöhretler Müzesi’ne girdi.