Kawhi Leonard, Clippers ve İflas Eden Şirket: NBA’i Karıştıran Sponsorluk Skandalı

Kawhi Leonard, Pazartesi gecesi Thomas & Mack Arena’da Toronto Raptors maçını saha kenarından izlerken, eski takımının genel menajeri ve eski sahibinin birkaç koltuk uzağında oturuyordu. O eski bir Raptors yıldızı ve görünüşe göre gelecekteki bir yıldızı, ancak şimdilik arafta bekliyor. NBA’in, Leonard’ın eskiden pek bilinmeyen bir çevre şirketiyle yaptığı ve fiilen çalışmasını gerektirmeyen sponsorluk anlaşmasına yönelik soruşturması 11. ayına girerken, sürecin merkezindeki oyuncuyu ve takımı durma noktasına getirdi.

LA Clippers, Leonard ve şimdi de Raptors bir sonuç beklerken, The Athletic‘e özgürce konuşabilmek için isimlerinin gizli kalması koşuluyla bilgi veren birden fazla kaynağa göre, soruşturmanın kapsamı başladığı günden bu yana genişledi. Kaynaklara göre, ligin soruşturmayı yürütmek için anlaştığı başvuru mercii olan Wachtell Lipton hukuk bürosu şu an üç ana konuyu inceliyor:

• Clippers‘ın, Leonard için Aspiration ile bir sponsorluk anlaşması ayarlayarak NBA maaş sınırını delip delmediği,

• Clippers’ın Leonard’ın masraflarını usulsüz bir şekilde karşılayıp sonrasında geri ödeme alıp almadığı,

• Leonard’ın başka bir şirketle önceden bildirilmemiş gizli bir reklam anlaşması olup olmadığı.

Soruşturma, bu sezon NBA çevrelerinde bir merak ve hüsran kaynağı oldu. Geçtiğimiz hafta Toronto, ligin Raptors yönetimini Leonard’ı kadrolarına katmaları halinde soruşturmadan doğacak her türlü ceza riskini üstlenecekleri konusunda bilgilendirmesinin ardından, onu geri getirecek bir takası askıya aldı. Takımdan bir kaynak bu gecikmenin Toronto’nun bir cezadan korktuğu ya da beklediği anlamına gelmediğini reddetse de, bu durum, Clippers’ın olası maaş sınırı ihlalini incelemeye devam eden soruşturmanın şimdiden nasıl sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.

NBA Başkanı Adam Silver geçen ay soruşturmanın yakında sonuçlanmasını umduğunu belirtmişti. Salı günkü Yönetim Kurulu basın toplantısında bazı cevaplar verebilirdi, ancak lig soruşturmanın gidişatına dair hiçbir ipucu sunmadı. Ligdeki bazı takım yöneticileri, NBA’in Clippers’ı cezalandırmasını giderek daha yüksek bir ihtimal olarak görmeye başladı.

Clippers ve takım sahibi Steve Ballmer, herhangi bir usulsüzlük yapıldığını şiddetle reddediyor. Ballmer, iflas eden ve kurucu ortağı federal dolandırıcılık suçlamalarını kabul eden bir şirkette para kaybeden birçok kişiden biri ve dolandırıcılık kurbanı olduğunu savundu.

Ulusal Basketbol Oyuncuları Birliği (NBPA) İcra Direktörü David Kelly ise durumu, “Ortada (büyütülecek veya gizlenen) bir şey olduğunu düşünmüyoruz. Bir şeyin sonuçlanması bu kadar uzun sürmemeli,” sözleriyle değerlendirdi.

Aspiration Anlaşması: Gerçek Bir Sponsorluk mu, Paravan mı?

Soruşturmanın temelinde, şirket mali sorunlar yaşayıp sonunda iflas bayrağını çekene kadar kendisine 28 milyon dolar ödenmesi planlanan Leonard – Aspiration sözleşmesi yatıyor. Leonard şirketin tanıtımını hiçbir zaman kamuoyu önünde yapmadı. Anlaşmanın varlığını ilk kez Eylül ayında “The Pablo Torre Finds Out” adlı podcast duyurmuştu. NBA soruşturmayı tamamlamaya çalışırken, açık bir soruşturma sürecinde dürüstlüklerinden emin olmak için son 10 aydır The Athletic ile isimsiz olarak konuşan eski Aspiration çalışanları, kendi fikirleri olsa da anlaşmanın maaş sınırını aşmak amacıyla yapılıp yapılmadığını kesin olarak bilmiyor.

Çoğu kişi, sadece Aspiration’ın kurucu ortağı Joe Sanberg’in gerçeği kesin olarak bildiğine inanıyor. Bazıları Aspiration’ın Leonard’ı pazarlamak için gerçekçi girişimlerde bulunduğunu, ancak NBA yıldızının bir sözcü olarak son derece kötü bir seçim olması nedeniyle bu çabaların başarısız olduğunu söylüyor. Sanberg, bu bahar aylarında elektronik dolandırıcılık suçlamalarını kabul ettikten sonra 14 yıl federal hapis cezasına çarptırıldı, ancak NBA müfettişlerine de ifade verdi.

Diğerleri ise işin içinde maaş sınırını delme amacının yattığına inanmaya başladı. Eski bir üst düzey yönetici bu durumu şu sözlerle özetledi:

“İnsanların çıkardığı sonuçlar bana mantıksız gelmiyor. Aspiration müşterisi profiline hakim olan hiç kimse, Kawhi Leonard’a o kadar para yatırmanın iyi bir fikir olduğunu düşünmez.”

Pazarlama Zorlukları: Kawhi’dan “Groot” Yaratma Çabası

Aspiration’ın 2022 baharında Leonard ile en başından neden böylesine kazançlı bir sponsorluk anlaşması imzaladığı gibi kilit sorular hâlâ yanıt bekliyor. Leonard’ın sözleşmesi ona şirket için çalışmayı reddetme konusunda geniş bir takdir yetkisi veriyordu ve kendisi Aspiration’ın hiçbir halkla ilişkiler kampanyasında yer almadı.

Bu anlaşma, şirketin yöneticileri için hep bir kafa karışıklığı konusu oldu. Kopuk kamuoyu profili, sınırlı sosyal medya varlığı ve ürünü pazarlamaya uygun olmadığına inandıkları için Leonard’ı şirket için doğal bir sözcü olarak görmediler.

Yine de şirket yönetimi Leonard’ı kullanmaya çalıştı. Pazarlama stratejisi hakkında bilgi sahibi bir kişiye göre departmana, şirketi tanıtmak için Leonard’ı kullanabilecekleri ve bunun için bir yol bulmaları gerektiği söylendi. Ancak basketboldaki başarılarına rağmen, doğal olarak içe dönük olan Kawhi’ın diğer NBA yıldızlarının geniş şöhretinden yoksun olması işleri zorlaştırdı.

Departmandaki bazı kişiler Leonard’ın çizgi romanlara ve süper kahramanlara meraklı olduğunu duyunca, konsept bunun üzerine kuruldu. Hatta The Athletic tarafından incelenen görsellere göre, karbon ayak izini dengelemek için ağaç dikme sözü veren Aspiration’ın amacına uygun olarak Leonard, Marvel’ın Groot karakterinin bir uzantısı olarak tasarlandı.

Ancak birden fazla eski Aspiration çalışanına göre, haftalarca Marvel konseptiyle uğraşıp beyin fırtınası yaptıktan sonra yaratıcı ekibe işi bırakması söylendi. Yetkililerden biri durumu şöyle özetledi:

“Kawhi hakkında düşünmeyi bırakın, bu çıkmaz sokak gibi hissettiriyor dendi. Bundan hiçbir şey çıkmadı. Neden iptal olduğundan emin değilim, bizden mi, ondan mı kaynaklandı yoksa bir konsept bulamadığımız için mi bitti bilmiyorum.”

Clippers, Ballmer ve Sanberg Üçgeni

Tüm bu eylemsizliğe rağmen, Leonard ve Clippers, Aspiration portföyünün hayati bir parçası olarak görülüyordu.

Bir eski yönetici, takım ve şirketin birbiriyle bağlantılı olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bunu açık bir çıkar ilişkisinden (quid pro quo) ziyade ‘sen benim sırtımı kaşı, ben de seninkini’ gibi düşündüm.” Clippers yönetiminin, Aspiration’ın Leonard ile anlaşma yapmasını özellikle istediği iddia ediliyor.

Sponsorluk anlaşması, Aspiration’ın 4 milyon dolar yatırım yapıp karbon kredisi alan müzisyen Drake ve 2 milyon dolardan daha az hisse alan aktör Robert Downey Jr. ile yaptığı sözleşmelerden çok daha değerliydi. Kurucu ortak Sanberg, şirketteki kişisel hisselerinden Leonard’a tam 20 milyon dolarlık pay verdi.

Ayrıca Sanberg, Leonard’ın bu anlaşmayla ilgili 17.181 dolarlık yasal masraflarını ödemeyi de kabul etmişti. Şirketin baş avukatı bu ödemeyi ticari normlara aykırı bularak reddedince, Leonard’ın menajeri duruma müdahale etti ve şirket sonuçta ödemeyi yapmak zorunda kaldı. Sanberg, şirket yöneticilerinin bu ayarlamalardan habersiz olduğu iddialarını yalanladı.

Steve Ballmer’ın Rolü ve Yatırımları

Eski yöneticilere göre Sanberg, anlaşmanın nasıl ortaya çıktığını bilen az sayıdaki kişiden biriydi. Yönetici olmamasına rağmen Aspiration içinde ciddi bir nüfuza sahipti.

• Eski Microsoft CEO’su Steve Ballmer’ın eşiyle yönettiği hayır kurumu Ballmer Group, Sanberg’in vakfına yıllar içinde toplamda milyonlarca dolarlık bağışlarda bulundu.

• Ballmer, Aspiration’a bizzat 60 milyon dolar yatırdı. Şirket para kaybedip serbest düşüşe geçtiği Mart 2023’te Ballmer 10 milyon dolar daha enjekte etti.

• Buna rağmen şirket Leonard’a ödeme yapmaya devam etti.

• Aspiration ayrıca Intuit Dome’un açılış sürecinde Clippers’ın 300 milyon doların üzerindeki devasa forma göğüs (yama) sponsoru anlaşmasının da tarafıydı.

Soruşturmanın Geleceği ve Olası Yaptırımlar

Ballmer ve Clippers yanlış bir şey yaptıklarını defalarca reddetti. Clippers geçen hafta yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Aspiration aracılığıyla Kawhi Leonard’a gizli para aktarmadık. Pek çok sofistike yatırımcı, finans kurumu ve iş ortağı gibi biz de Sanberg tarafından başlatılan bir dolandırıcılığın kurbanı olduk… Gerçekler adil ve kapsamlı bir şekilde değerlendirildiğinde, NBA başından beri söylediğimiz şeyi doğrulayacaktır.”

Ballmer’ın avukatları da Sanberg yüzünden itibarlarının zedelendiğini belirterek, yargıçtan hapis cezası verilirken bu zararların da hesaba katılmasını talep etti. Sanberg’in soruşturmayı yürüten Wachtell müfettişlerine anlattıkları, olayın içyüzünü aydınlatmada kritik bir rol oynayacak. Wachtell avukatları Sanberg’in yanı sıra Leonard, amcası Dennis Robertson, Ballmer ve diğer üst düzey Aspiration yöneticileriyle de görüşmeler gerçekleştirdi.

Soruşturma sona erdikten sonra bile ileriye giden yol basit olmayabilir. NBA’in, toplu iş sözleşmesinin (CBA) ihlal edildiğine karar verebilmesi için NBPA ve lig tarafından atanacak bağımsız bir hakeme ihtiyacı olacak. Ancak NBA, takım ve Ballmer ile bir uzlaşmaya varırsa bu uzun hukuki yoldan kaçınabilir.

Şimdilik NBA ve Wachtell çalışmalarını tamamlarken sorular cevapsız kalmaya devam ediyor ve ligin geri kalanı verilecek nihai kararı bekliyor.