by Eurohoops Team / info@eurohoops.net
Eurohoops Türkiye’yi YouTube’da takip etmek için tıklayın!
Eurohoops Türkiye’nin Instagram hesabını takip etmek için tıklayın!
Bu yazı BleacherReport’ta yayınlanmıştır ve uyarlanarak çevirilmiştir.
Bam Adebayo salı gecesi büyük bir gündem yarattı ve bunun tek nedeni Washington Wizards’a karşı farklı kazanılan maçta 83 sayı atması değildi.
Performansın ardından ortaya çıkan en büyük tartışma, attığı toplam sayıdan çok bu sayının etikliği ya da meşruiyeti üzerineydi.
Bu da şu soruyu gündeme getirdi: “etik basketbol” (ethical hoops) açısından bakıldığında, Bam’in tarihi gecesi NBA tarihindeki tüm 70 sayılık performanslar arasında tam olarak nerede yer alıyor?
“Ethical hoops” terimi oldukça yoruma açık bir kavram olsa da değerlendirme yapılırken beş farklı kriter analiz edildi:
-
Toplam sayı (PTS) – Sonuçta oyuncular bu kadar yüksek sayılara ulaşmayı hak ediyor.
-
Galibiyet farkı (MOV) – Bam’in performansına getirilen eleştirilerden biri, farklı kazanılan maçta dördüncü çeyreğin büyük bölümünde oynamasıydı.
-
Gerçek şut denemesi başına sayı (PTS/TSA) – Bu sayı düşükse oyuncunun takım oyunu yerine bireysel sayı kovalamış olabileceğini gösterebilir.
-
Serbest atış başına sayı (PTS/FTA) – Serbest atışlar “etik basketbol” tartışmalarında sık sık gündeme gelir.
-
Dakika başına sayı (PTS/MIN) – Galibiyet farkı ve şut denemesi gibi, oyuncunun toplam sayıyı kovalamak için ne kadar agresif oynadığını gösterir.
-
Saha içi şut başına asist (AST/FGA) – Yüksek bir oran, oyuncunun çok sayı atmasına rağmen hâlâ takım arkadaşlarını da düşündüğünü gösterir.
NBA tarihinde 70 sayı veya daha fazla atılan 16 performans, bu kriterlere göre değerlendirildi ve sıralandı. Ardından biraz da subjektif yorum eklenerek aşağıdaki nihai sıralama oluşturuldu.
16. Wilt Chamberlain – 73 sayı (13 Ocak 1962)
Temel İstatistikler:
73 sayı, 48 dakika, 0 asist, 48’de 29 saha içi, 25’te 15 serbest atış
Etik İstatistikler:
18 sayı farkı, 1.24 PTS/TSA, 2.92 PTS/FTA, 1.52 PTS/MIN, 0.0 AST/FGA
Bu listede Wilt Chamberlain’i son kez görmeyeceğinizi tahmin edebilirsiniz.
Toplam 6 ayrı 70+ sayılık maçla bu kategoride tüm zamanların lideri. Ancak muhtemelen o bile bu performansın en iyi maçlarından biri olmadığını kabul ederdi.
Chamberlain tüm maçı oynadı ve maç oldukça farklı bitti. Ayrıca 1960’lı yıllarda “potansiyel asist” verilerine ulaşamasak da 0 asist, 48 şut denemesi ve 25 serbest atış pek “etik basketbol” gibi görünmüyor.
15. Wilt Chamberlain – 78 sayı (8 Aralık 1961)
Temel İstatistikler:
78 sayı, 63 dakika, 1 asist, 62’de 31 saha içi, 31’de 16 serbest atış
Etik İstatistikler:
-4 sayı farkı, 1.03 PTS/TSA, 2.52 PTS/FTA, 1.24 PTS/MIN, 0.02 AST/FGA
Modern pivotlardan Nikola Jokic gibi oyuncular asist rekorlarını kırmaya başladığında, bu rekorların bir kısmının daha önce Wilt’e ait olduğunu fark etmiş olabilirsiniz.
Ancak kariyerinin bu döneminde Wilt pek pas vermiyordu. 1961–62 sezonunda ortalaması 2.2 asist idi.
Ve gördüğünüz gibi bu iki maçta da o sayıya yaklaşamadı bile.
63 dakika boyunca bu kadar çok şut ve serbest atış kullanıp sadece bir asist yapmak oldukça dikkat çekici.
14. Elgin Baylor – 71 sayı (15 Kasım 1960)
Temel İstatistikler:
71 sayı, 45 dakika, 1 asist, 48’de 28 saha içi, 19’da 15 serbest atış
Etik İstatistikler:
15 sayı farkı, 1.26 PTS/TSA, 3.74 PTS/FTA, 1.58 PTS/MIN, 0.02 AST/FGA
Wilt dışında ilk örneğimiz Elgin Baylor. Baylor kariyerinin en yüksek sayısı olan 71’i, New York Knicks’e karşı 15 sayılık galibiyette attı.
Baylor da bu maçta Wilt gibi pek pas aramıyordu. Ayrıca 70 sayıyı geçmeden önce bile maçın sonucu büyük ölçüde belliydi.
Yine de tarih yazma peşinde olduğu için ona biraz tolerans göstermek gerekir.
Bam’in Kobe Bryant’ın 81 sayısını yakalamaya çalışması gibi, Baylor da NBA tarihindeki ilk 70 sayılık maçı kovalıyordu. Ve bunu 1960 yılında 48 şut denemesiyle başardı.
13. Wilt Chamberlain – 72 sayı (3 Kasım 1962)
Temel İstatistikler:
72 sayı, 48 dakika, 1 asist, 48’de 29 saha içi, 18’de 14 serbest atış
Etik İstatistikler:
-12 sayı farkı, 1.29 PTS/TSA, 4.00 PTS/FTA, 1.50 PTS/MIN, 0.02 AST/FGA
Bu maç Baylor’ın 71 sayılık maçındaki gibi rahat bir galibiyet değildi.
Hatta Wilt’in San Francisco Warriors takımı bu maçı kaybetti. Bu da maçın son bölümünde sahada kalmasının gerçekten gerekli olduğunu gösteriyor.
Ayrıca önceki performanslarla kıyaslandığında burada çok fazla “faul kovalamak” da yok. 72 sayının 58’i saha içinden geldi, bu da takdiri hak ediyor.
Ayrıca bu performansın normal sürede gelmesi (1961’deki üç uzatmalı maçın aksine) sıralamadaki yerini biraz daha yükseltiyor.
12. Devin Booker – 70 sayı (24 Mart 2017)
Temel İstatistikler:
70 sayı, 45 dakika, 6 asist, 40’ta 21 saha içi, 11’de 4 üçlük, 26’da 24 serbest atış
Etik İstatistikler:
-10 sayı farkı, 1.36 PTS/TSA, 2.69 PTS/FTA, 1.56 PTS/MIN, 0.15 AST/FGA
Bazı açılardan Devin Booker’ın bu performansı, Bam Adebayo’nun maçına benziyordu: tamamen beklenmedik bir patlama.
Ligdeki ikinci sezonunun sonlarına doğru Booker’ın kariyer ve sezon rekoru 39 sayıydı. Sonra bir anda Boston Celtics’e karşı 70 sayı attı.
Hatta serbest atış denemesi açısından kariyer rekorunu neredeyse ikiye katladı.
Rakamlar açısından bakıldığında aslında bu performansın daha yukarıda olması beklenebilirdi.
Ama burada önemli bir nokta var: Bu listedeki tüm performanslar belirli ölçülerde “etik” sayılabilir.
Sonuçta bir NBA oyuncusu tek maçta 70 sayıya ulaşmak için inanılmaz bir yetenek ve kararlılık göstermek zorundadır. Bu özel ilk 10’un dışında kalmak bile aslında bir eleştiri sayılmaz.
11. Bam Adebayo – 83 sayı (10 Mart 2026)
Temel İstatistikler:
83 sayı, 42 dakika, 3 asist, 43’te 20 saha içi, 22’de 7 üçlük, 43’te 36 serbest atış
Etik İstatistikler:
21 sayı farkı, 1.34 PTS/TSA, 1.93 PTS/FTA, 1.98 PTS/MIN, 0.07 AST/FGA
Bu performansı eleştirmek oldukça kolay. Açıkçası oldukça kolay.
Son düdükten sonraki 24 saat boyunca birçok taraftar ve analist, kullanılan serbest atış sayısından, Bam’in 81 sayıyı geçene kadar oyunda kalmasından ve Heat’in ona birkaç ekstra hücum vermek için kasıtlı fauller yapmasından şikâyet etti.
Tartışma kısa sürede büyüdü ve bu durum NBA’in bu dönemine yönelik eleştirilere, ayrıca Kobe Bryant’ın 81 sayılık maçının daha etkileyici olduğu yönündeki hararetli tartışmalara kadar uzandı.
Ama 83 sayıdır. Ve eleştirenler ne söylerse söylesin, Bam Adebayo’nun bu sayıya ulaşması gerçekten olağanüstü bir başarıdır.
Salı gecesindeki patlamadan önce Bam sezon boyunca maç başına 18.9 sayı ortalamasıyla oynuyordu. Şimdi ise NBA tarihinin en yüksek ikinci tek maç skorunun sahibi olması gerçekten açıklaması zor bir durum.
Nasıl ulaşmış olursa olsun, Bam, takım arkadaşları ve koçu bu başarı için büyük övgüyü hak ediyor.
10. David Robinson – 71 sayı (24 Nisan 1994)
Temel İstatistikler:
71 sayı, 44 dakika, 5 asist, 41’de 26 saha içi, 2’de 1 üçlük, 25’te 18 serbest atış
Etik İstatistikler:
15 sayı farkı, 1.37 PTS/TSA, 2.84 PTS/FTA, 1.61 PTS/MIN, 0.12 AST/FGA
Bu performans için küçük bir not var: David Robinson’ın 1993-94 sayı krallığını kovalaması.
Sezonun son maçıydı. San Antonio Spurs Batı Konferansı’nda ikinci sıradaydı ve sıralama açısından bu maçın sonucu önemli değildi. Spurs maçı da rahat kazandı.
Robinson ise büyük ölçüde sayı krallığı yarışını kazanmak için oyunda kaldı ve şut atmaya devam etti.
Yine de 71 sayıya ulaşmasını çok eleştiremeyiz. Son maçta 33 sayı daha az atsa bile yine sayı kralı olacaktı.
Bir noktadan sonra Robinson sadece sezonun sayı krallığını değil, daha büyük bir tarihî başarıyı kovalamaya başlamıştı. Ve bunu NBA tarihinin o zamana kadarki dokuzuncu 70 sayılık performansını gerçekleştirerek başardı.
9. Wilt Chamberlain – 73 sayı (16 Kasım 1962)
Temel İstatistikler:
73 sayı, 48 dakika, 1 asist, 43’te 29 saha içi, 19’da 15 serbest atış
Etik İstatistikler:
16 sayı farkı, 1.42 PTS/TSA, 3.84 PTS/FTA, 1.52 PTS/MIN, 0.02 AST/FGA
Bu noktada durum biraz tekrar etmeye başlamış olabilir.
Bir kez daha 1960’ların başından Wilt Chamberlain performanslarından biriyle karşı karşıyayız. Bu çok da şaşırtıcı değil çünkü 1961-62 ve 1962-63 sezonlarında Wilt 47.6 sayı ortalamasıyla oynuyordu.
Dolayısıyla arada birkaç 70 sayılık maç çıkması kaçınılmazdı.
Bu maçta Wilt, New York Knicks’e karşı 127-111’lik galibiyette takımının sayılarının yarısından fazlasını attı.
8. Wilt Chamberlain – 70 sayı (10 Mart 1963)
Temel İstatistikler:
70 sayı, 48 dakika, 3 asist, 38’de 27 saha içi, 22’de 16 serbest atış
Etik İstatistikler:
-15 sayı farkı, 1.47 PTS/TSA, 3.18 PTS/FTA, 1.46 PTS/MIN, 0.08 AST/FGA
“Farklı biten bir maçta sahada kalıp sayı kovalamak” eleştirisi bu performans için geçerli değil.
Wilt’in Warriors takımı bu maçta Syracuse Nationals’a 15 sayı farkla kaybetti. Bu nedenle Chamberlain’ın sahada kalması oldukça anlaşılabilir.
Zaten o sezon ortalama 47.6 dakika oynuyordu.
Buna ek olarak, üç sayı çizgisinin olmadığı bir dönemde 38 şut denemesinde 70 sayı atmak gerçekten etkileyici bir performans.