by Eurohoops Team / info@eurohoops.net
Eurohoops Türkiye’yi YouTube’da takip etmek için tıklayın!
Eurohoops Türkiye’yi Instagram’da takip etmek için tıklayın!
10 Nisan 2026 tarihinde Dean Oliver tarafından kaleme alınan ve ESPN’de yayınlanan bu yazı, uyarlanarak Türkçe’ye çevrilmiştir.
Bu NBA sezonunda yaklaşık 60.000 dakika basketbol oynandı. Bu, uykusuz şekilde aralıksız 40 günden fazla süre demek. Bu, bir NBA koçunun hayatının en uç noktası—zor bir hayat, bunu bizzat söyleyebilirim. Ancak koçlar bile 60.000 dakika maç izlemez. Bu yüzden göremediklerimi yakalayabilmek için sayılara ihtiyacım vardı.
Bu yüzden analitikte yerleşmiş bir ifade vardır: İnsanlar maçları sayılardan daha iyi görür, ama sayılar tüm maçları görür. ‘Robotlar’ orada oturur, gelen veriyi kusursuz olmasa da sürekli ve güvenilir şekilde işler.
Bu yazının amacı doğrultusunda sayılar, oyuncuların oyunun farklı alanlarında nelerde iyi olduğunu anlatacak—orta mesafe şutlar, floater’lar, pas, clutch performansı ve benzeri. Bunun için tüm maçları gören ve onları bağlama oturtan metriklere ihtiyaç var. Gözünüz, Jalen Brunson’ın geçen gün Charlotte Hornets’a karşı attığı air-ball floater’ı hatırlamayabilir, ama sayılar hatırlar ve hepsini toplar. Ve sezon sonunda bu sayılar epey işe yarar.
Daha az konuşulan oyun detaylarıyla başlayıp en iyi genel oyunculara doğru ilerleyeceğiz. Bir nevi Oscar töreni gibi düşünün: Başta “En İyi Kısa Film” gibi kategoriler, finalde ise “En İyi Film”.
Burada kullanılan metrik “Net sayılar”. Bu metrik, hacim ile verimliliği dengeleyerek takımlar arasındaki skor farkını ölçer. Bu konuda otomatik sıralamaların olduğu tablolar mevcut; toplam net sayı, maç başına ya da 100 pozisyon başına gibi farklı şekillerde inceleyebilirsiniz. Bu liste için maç başına veriler kullanıldı.
Top çalma ustası (top kaybına zorlamada en iyi): Toumani Camara, Portland Trail Blazers
Net sayılar: Maç başına +3.2, toplam +255
Neden 1 numara?
Camara’yı diğerlerinden ayıran şey, rakiplerine top kaybı yapmaktan başka bir çare bırakmaması. Özellikle hücum faul aldırması. Onun faul alma videolarını izlemek çok keyifli olmayabilir, ancak gerçekten savunmada baş belası olmak isteyen oyuncular için öğretici olabiliyor.
Yüksek oranda hücum faulü aldırıyor ve topsuz oyunda rakiplerini temas yapmaya kışkırtıp ardından kendini yere bırakarak faul çıkarmayı başarıyor. Çirkin ama zekice bir ustalık.
Darth Fader: En iyi fadeaway: Luka Doncic, Los Angeles Lakers
Net sayılar: Maç başına +0.3, toplam +20
Neden 1 numara?
Ligde şut türlerinin takibi biraz yoruma açık ve “fadeaway”ler, çoğu zaman step-back şutlarla birlikte değerlendiriliyor. Luka denince de zaten ilk akla gelen şeylerden biri step-back’leri; Genius IQ verilerine göre bu şutu ligde en çok kullanan oyuncu.
En yüksek yüzdeyle atan oyuncu olmasa da, kullandığı yüksek hacim sayesinde toplam katkıda onu zirveye çıkıyor.
Kıvılcım (bench’ten gelen en iyi oyuncu): Ajay Mitchell, Oklahoma City Thunder
Net sayılar (sadece bench performansı): Maç başına +2.0, toplam +83
Neden 1 numara?
OKC, oyuncu geliştirme konusunda ne kadar iyi, değil mi? Mitchell, 2024 Draftı’nda ikinci turdan seçildi ve çaylak sezonunda bench’ten katkısı pek fark edilmedi. Ancak bu sezon, gerektiğinde ilk beşe girip gösterdiği performansla kendini net şekilde ortaya koydu.
Savunma tarafında da, OKC’nin birçok elit savunmacısı arasında dikkat çekiyor. Eşleştiği oyunculara ligin en düşük ikinci şut yüzdesini tanıdı, bu alanda sadece Alex Caruso’nun gerisinde.
Caruso’nun Basketball-Reference’a göre yedi tane lakabı varken, Mitchell’ın henüz bir lakabı bile yok. Ancak oynadığı basketbol, artık bir lakabı hak ettiğini gösteriyor.
Oyun kurucu (en iyi pasör): Cade Cunningham, Detroit Pistons
Net sayılar: Maç başına +1.3, toplam +81
Neden 1 numara?
Cunningham’ın bu sezon en çok asist yaptığı iki takım arkadaşı Jalen Duren ve Duncan Robinson. Yani biri pota altında, diğeri ise perimetre dışında. Genius IQ verilerine göre bu oyuncular, Cunningham’ın paslarından sırasıyla %69 ve %66 efektif şut yüzdesiyle faydalanıyor.
Hem içeriye hem dışarıya bu kadar dengeli üretim yapabilmesi ve bunu yaparken hata oranını düşük tutması, onu bu sezon Nikola Jokic’in önünde tutuyor.
Üçlük makinesi (en iyi üçlükçü): Jamal Murray, Denver Nuggets
Net sayılar: Maç başına +2.3, toplam +163
Neden 1 numara?
Murray yıllardır iyi bir üçlükçüydü ama bu sezon seviyeyi daha da yukarı taşıdı. Genius IQ verilerine göre, topsuz perdeden çıkup üçlüklerde %46 ile oynuyor. Bu da kariyer zirvesinden %2 daha iyi. Dripling üstü üçlüklerde ise %42 ile kariyerinin en iyi yüzdesine yakalamış durumda ve bunu maç başına 1.5 daha fazla denemeyle yapıyor.
Dripling üstü üçlük üretebilen oyuncuları savunmak zaten zor, bir de Murray gibi aynı zamanda driple geçebilen bir oyuncu olunca iş daha da karmaşık hale geliyor. Bu yüzden onun şut performansı, kariyerinin en iyi hücum sezonunu yaşamasının temel sebeplerinden biri.
Cerrah hassasiyeti (en iyi orta mesafe): Shai Gilgeous-Alexander, Oklahoma City Thunder
Net sayılar: Maç başına +1.0, toplam +67
Neden 1 numara?
Orta mesafe şut, günümüz basketbolunda çoğu oyuncu için verimsiz olduğu gerekçesiyle giderek oyundan silinen bir tür. Ancak Gilgeous-Alexander, bu şutu halen elit seviyede kullanarak takımına ciddi katkı sağlıyor.
Maç başına +1.0 net sayı üretmesi, üçlük atan oyuncuların büyük çoğunluğundan daha iyi bir değer yaratıyor (ligde sadece 42 oyuncu bundan daha iyi). Üstelik orta mesafede aldığı fauller de dahil edildiğinde—ki koçların klasik uyarısı “orta mesafede şut atan oyuncuya faul yapma!”dır—bu katkı +2.1’e kadar çıkıyor.
Kısacası SGA, çoğu oyuncunun verimli şekilde kullanamadığı bir silahı ustalık seviyesinde kullanıyor.
Yumuşak dokunuş (en iyi floater): Donovan Mitchell, Cleveland Cavaliers
Net sayılar: Maç başına +0.6, toplam +38
Neden 1 numara?
Floater, özellikle iki numaralar için kritik bir silah. Çünkü pota altında uzun oyuncuların caydırıcılığına karşı bitirmek zor olabilir. Yaklaşık 3 metre civarından bırakılan floater’lar ise bu boy farkını büyük ölçüde dengeler.
Mitchell 1.88 civarında olmasına rağmen patlayıcılığı sayesinde bazen daha uzun gibi oynayabiliyor. Ancak potaya gidemediği anlarda da floater becerisi devreye giriyor ve hücumunu tamamlayan önemli bir alternatif oluşturuyor.
Yıkım makinesi (pota çevresinde en iyi bitirici): Giannis Antetokounmpo, Milwaukee Bucks
Net sayılar: Maç başına +3.8, toplam +136
Neden 1 numara?
65 maç kriteri mi? Ona gerek yok! Sadece 36 maçta bile Antetokounmpo, pota altı bitirişlerinden gelen toplam net sayıda sezonu ilk üçte tamamlayacak seviyede. Pota altına ulaşma ve orada bitirme konusunda ne kadar elit olduğunu bu bile tek başına gösteriyor.
Hacim açısından ona en çok yaklaşan isim Jalen Duren olsa da, Giannis pota altında %5 daha yüksek yüzdeyle bitiriyor. Üstelik bu denemelerin %62’sini kendi yaratırken, Duren’de bu oran %35 (Genius IQ verileri).
Yani Giannis sadece bitirmiyor—o pozisyonları büyük ölçüde kendisi yaratıp boyalı alanı domine ediyor.
Ribaund canavarı (en iyi ribaundcu): Amen Thompson, Houston Rockets
Net sayılar: Maç başına +1.1, toplam +88
Neden 1 numara?
Bu kategoride biraz tartışma olması gerekiyor, değil mi? İşte o nokta burası. Thompson ribaund ortalamasında ligde 22. sırada yer alsa da “net points” metriğinde zirvede çıkmasının sebebi, sadece aldığı ribaundlar değil; aynı zamanda rakibine de ribaund şansı tanımaması.
Yani Amen Thompson hem kendi ribaundlarını topluyor, hem de eşleştiği oyuncunun toplamasını engelliyor. Yani rakiplerine iki yönlü bir üstünlük sağlıyor. Bu yaklaşım, Houston Rockets teknik ekibinin ribaund disiplinine verdiği büyük önemin de doğrudan bir sonucu.
Temizlik ekibi (putback’lerde en iyi): Jalen Duren, Detroit Pistons
Net sayılar: Maç başına +1.0, toplam +66
Neden 1 numara?
Putback uzmanları, genelde savunmanın yardım getirdiği ve ribaund sonrası ikinci şansın doğduğu anlarda öne çıkar. Savunmacı hem şut tehdidine el göstermek, hem de box-out’a geri dönmek zorunda kalınca denge bozulur.
Duren tam bu senaryoda devreye giren, güçlü ve patlayıcı bir uzun. Ya lob bitiriyor ya da kaçan şutu sabırla takip edip topu geri alarak sayıya çeviriyor. NBA verilerine göre topsuz hücum etkinliği yaklaşık 65. sırada olsa da, bazı savunmaların ona karşı daha dikkatli olması gerektiği açık.
Hız canavarı (en iyi geçiş hücumu): Tyrese Maxey, Philadelphia Sixers
Net sayılar: Maç başına +1.5, toplam +101
Neden 1 numara?
Koçlar genelde ‘geçiş hücumu’ tanımının net olmadığı konusunda tartışır ama en iyi oyuncular konusunda çoğu zaman ortak bir görüş oluşur.
LeBron James hâlâ bu listenin üst sıralarında yer alabilecek kadar etkili, hatta 41 yaşında bile geçiş hücumlarında elit seviyeye yakın. Ancak bu kategoride Maxey’nin öne çıkma sebebi, bu fırsatları daha çok kendi yaratması.
LeBron’un geçiş sayılarının büyük kısmı asist üzerinden ve genelde kolay bitirişler (özellikle smaçlar) üzerinden gelirken, Maxey daha düşük şut kalitesinde bile topu alıp hızla üretim yapabiliyor. Ayrıca buna rağmen yüksek verimlilikle skor üretiyor. Bu da onu bu sezonun en iyi geçiş hücumu oyuncusu yapıyor.